Mae coleg arbenigol blaenllaw'r DU ar gyfer pobl sy'n ddall neu â nam ar eu golwg yn dathlu ei ben-blwydd carreg filltir yn 150 oed.
Sefydlwyd y Coleg Cenedlaethol Brenhinol i'r Deillion (RNC), sydd wedi bod yn arwain y ffordd mewn addysg i bobl â nam ar eu golwg ers 1872, pan gyfarfu’r dyngarwr o Oes Fictoria, Dr Thomas Rhodes Armitage, â’r gweledydd Americanaidd o’r un anian, Francis Joseph Campbell.
Roedd gan y ddau ddyn nam ar eu golwg a phenderfynasant greu coleg arloesol a oedd yn canolbwyntio ar gynnig addysg i fyfyrwyr dall a fyddai'n eu harwain at gyflogaeth werth chweil.
Ganed y Coleg Cenedlaethol Brenhinol i'r Deillion ar 1 Mawrth 1872, wedi'i leoli yn Llundain – yn gyntaf yn Crystal Palace ac yna yn Upper Norwood. Cafodd staff a myfyrwyr eu gwagio yn ystod yr Ail Ryfel Byd a dilynodd sawl cartref yng Nghaint, Swydd Buckingham a Swydd Amwythig cyn ymgartrefu o'r diwedd yn Henffordd ym 1978.
Roedd Armitage a Campbell yn ddynion rhyfeddol ac yn cynnig cwricwlwm a oedd yn rhyddfrydol ac yn flaengar ar gyfer ei gyfnod, ac wedi'i gynllunio i baratoi ei fyfyrwyr ar gyfer cyflogaeth mewn byd o bobl sy'n gweld. Hyrwyddwyd addysg gorfforol yn frwdfrydig, ac roedd yr awyrgylch yn llawn bywyd ac yn gyffrous o arbrofol.
Ochr yn ochr ag astudiaethau academaidd, anogwyd myfyrwyr i gymryd rhan mewn llawer o weithgareddau amrywiol. O sglefrio rholer i goginio, o rwyfo i gerddoriaeth ac o seiclo i wnïo – nid oedd dim y tu hwnt i ffiniau ac mae'r ethos hwn yn parhau i fod yn ganolbwynt heddiw.
Dros y blynyddoedd mae llawer o fyfyrwyr wedi cystadlu mewn cystadlaethau cenedlaethol, rhyngwladol a Pharalympaidd, gyda chyfleuster hamdden cyhoeddus RNC, thePoint4, hefyd yn cynnal llawer o dwrnameintiau rhyngwladol fel Pencampwriaethau Pêl-droed y Deillion y Byd.
Mae Braille yn parhau i ffynnu fel dull cyfathrebu i bobl â nam ar eu golwg, gydag RNC yn parhau i fod yn eiriolwr brwd dros addysgu a dysgu Braille, tra hefyd yn croesawu technolegau cynorthwyol mwy newydd sy'n helpu gyda chyfathrebu, llywio ac annibyniaeth.
Gan gymhwyso'r egwyddorion a nodwyd gan dadau sefydlu'r Coleg i'r oes fodern, mae'n bwysig bod myfyrwyr RNC yn datblygu eu sgiliau TG. Anogir myfyrwyr i ddysgu neu ddiweddaru eu sgiliau mewn ystod o dechnolegau hygyrch, gan gynnwys meddalwedd darllen sgrin a chwyddo, sy'n helpu gyda mynediad at negeseuon e-bost, chwilio'r Rhyngrwyd a chyflwyno gwaith gan ddefnyddio meddalwedd safonol y diwydiant fel Microsoft Office. Mae arfogi myfyrwyr â'r sgiliau hyn yn helpu gyda'r newid i'r gweithle ac i'r brifysgol.
Cwblhaodd Brandon Hulcoop ei astudiaethau yn RNC yn 2021 a chyn bo hir cynigiwyd rôl Cynorthwyydd Gweinyddol iddo yn ei dref enedigol, Plymouth. Dywedodd Brandon:
Ni feddyliais erioed y byddwn yn cerdded yn syth allan o addysg i mewn i swydd. RNC fu'r rhan orau o fy mywyd hyd yn hyn a hebddo ni fyddwn y person ydw i heddiw. Fyddwn i ddim yn gallu coginio, roeddwn i'n arfer casáu cyfrifiaduron ac nid oedd siawns o gwbl y byddai gennyf swydd!
Mae RNC yn canolbwyntio ar ddysgu a byw'n annibynnol ac yn grymuso myfyrwyr i oresgyn rhwystrau a datblygu sgiliau a hyder er mwyn byw eu bywydau gorau. Mewn gwirionedd, dywedodd y myfyriwr, Abdul Eneser, a adawodd RNC yn 2021 hefyd, ac sydd bellach yn astudio'r Gyfraith ym Mhrifysgol Strathclyde:
Ar fy mhenwythnos cyntaf yn RNC, rhoddwyd fy ffon hir gyntaf i mi a chefais fy arwain o amgylch y campws. Bythefnos yn ddiweddarach, gosodais her i mi fy hun i gwblhau fy nhaith deithio annibynnol gyntaf ar y trên o Henffordd i Fanceinion ar fy mhen fy hun. Rwy'n credu'n ddiffuant na fyddwn wedi gallu gwneud hynny heb gefnogaeth ac anogaeth gan dîm Sgiliau Byw'n Annibynnol (ILS) gwych yn y Coleg.
Mae'r Coleg yn rhedeg rhaglen amrywiol o gyrsiau Safon Uwch / Lefel 3 gyda llawer o fyfyrwyr yn symud ymlaen i'r brifysgol ac, yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae dau fyfyriwr wedi cyrraedd Rhydychen a Chaergrawnt. Mae cyfres o raglenni galwedigaethol hefyd yn cynnig porth i fyfyrwyr gael cyflogaeth mewn cynhyrchu cyfryngau sain, busnes a gweinyddiaeth, tylino a therapïau cyflenwol, TG, a hyfforddi ac addysgu chwaraeon. Addysgir myfyrwyr i ddefnyddio offer safonol, gydag ychydig iawn o addasu i sicrhau y gallant gymhwyso eu sgiliau mewn unrhyw amgylchedd gwaith o swyddfa i gampfa.
Gorffennodd Tash Mead yn RNC yn ystod anterth y pandemig yn 2020. Yn anffodus, o ystyried yr amseriad, cafodd ei breuddwyd o sefydlu busnes tylino ei chwalu. Fodd bynnag, gwnaeth y sgiliau a ddysgodd a'r profiad gwaith a gafodd yn RNC hi'n ddyfeisgar iawn wrth wneud cais am swyddi. Mae Tash bellach yn gweithio fel Cynorthwyydd Gofal Iechyd yn Ysbyty Mount Gould yn Plymouth. Dywedodd hi:
Mae'r Tîm Pontio yn RNC yn wych. Rhoesant lawer o awgrymiadau a thechnegau da i mi ar gyfer cyfweliadau a llenwi ffurflenni cais a buont o gymorth i mi fireinio fy CV. Byddaf fwy na thebyg yn ailymweld â thylino ar ryw adeg ond rwyf newydd brynu fflat fy hun ac mae'r swydd hon wedi rhoi'r arian a'r cyfle i mi wneud hynny.
Dywedodd Lucy Proctor, y Prifathro Gweithredol:
Mae'r Coleg yn ased cenedlaethol ac mae ganddo hanes ac etifeddiaeth wych o ddarparu addysg, hyfforddiant a sgiliau bywyd o'r radd flaenaf. Mae cyn-fyfyrwyr RNC wedi gwneud, ac yn parhau i wneud, marc nodedig iawn ar y byd gan gynnwys Paralympiaid, gwleidyddion, actorion, athrawon, entrepreneuriaid a cherddorion.
Mae'r pen-blwydd carreg filltir hwn yn gyfle i ddathlu cyfraniad ac etifeddiaeth unigryw RNC a thros y 150fed flwyddyn hon, bydd amrywiaeth o ddigwyddiadau a gweithgareddau dathlu a choffáu yn cael eu cynnal fel teyrnged i staff, myfyrwyr a gwirfoddolwyr presennol a blaenorol, gan fyfyrio ar y meysydd niferus o ddiddordeb, cyflawniad a dylanwad y mae'r Coleg wedi'u meithrin dros y degawdau.